Jednym z najważniejszych pytań w świecie Kart Charakterystyki jest to, kto powinien taką kartę dostarczyć. Czy za dostarczenie Karty Charakterystyki odpowiedzialny będzie dystrybutor produktu czy może jego producent? Czy obowiązek ten może spoczywać na podmiocie spoza Unii Europejskiej? Czy mogę używać Karty Charakterystyki od mojego dostawcy?
Spójrzmy, co wskazuje udostępniany przez ECHA poradnik dotyczący sporządzania Kart Charakterystyki:
“W sytuacji, gdy istnieje łańcuch dostaw, wymagania rozporządzenia REACH dotyczące dostarczania Kart Charakterystyki obowiązują na każdym etapie łańcucha dostaw. Początkowa odpowiedzialność za sporządzenie karty charakterystyki spoczywa na pierwszym dostawcy substancji na rynek UE. (...) Podmioty na kolejnych etapach łańcucha dostaw powinny również dostarczyć Kartę Charakterystyki, posługując się informacjami przekazanymi przez swoich dostawców, sprawdzając ich odpowiedniość oraz uzupełniając je, aby spełnić konkretne potrzeby swoich klientów. Dostawcy substancji lub mieszaniny, która wymaga Karty Charakterystyki, ponoszą w każdym przypadku odpowiedzialność za jej treść, nawet jeżeli nie sporządzili Karty Charakterystyki samodzielnie. (...) Podmioty te pozostają jednak odpowiedzialne za dokładność informacji zawartych w dostarczanych przez nie Kartach Charakterystyki (dotyczy to również kart charakterystyki rozpowszechnianych w językach innych niż pierwotny język, w którym je sporządzono). Należy zauważyć, że dostawca musi każdorazowo zawrzeć dane kontaktowe w sekcji 1.3 Karty Charakterystyki, nawet jeżeli korzysta z karty od swojego dostawcy bez wprowadzania żadnych zmian w jej treści.”
Jak więc widać na podstawie powyższego fragmentu poradnika, obowiązek ten spoczywa na każdym dostawcy w łańcuchu dostaw.
Kim jest dostawca?
Intuicyjnie wiemy kim jest dostawca, natomiast warto zrozumieć jak dostawcę definiują obowiązujące przepisy, i tak:
dostawca substancji lub mieszaniny: oznacza każdego producenta, importera, dalszego użytkownika lub dystrybutora wprowadzającego do obrotu substancję w jej postaci własnej lub jako składnik mieszaniny, lub też mieszaninę.
Definicje producenta oraz importera również są dość intuicyjne:
producent: oznacza osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę na terytorium Wspólnoty, wytwarzającą substancję na terytorium Wspólnoty (zwróćmy uwagę, że produkcja dotyczy tylko czystych substancji, według rozporządzenia nie ma funkcji producenta dla mieszanin)
importer: oznacza osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę na terytorium Wspólnoty i odpowiedzialną za import
Kolejne dwie definicje, szczególnie ta dla dalszego użytkownika, są bardzo specyficzne dla rozporządzenia REACH oraz CLP, ale dla rozpoznania wymagań niezbędne jest ich przytoczenie:
dalszy użytkownik: oznacza osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę na terytorium Wspólnoty i niebędącą producentem ani importerem, która używa substancji w jej postaci własnej lub jako składnika mieszaniny, podczas prowadzonej przez siebie działalności przemysłowej lub innej działalności zawodowej. Dystrybutor ani konsument nie są uważani za dalszych użytkowników.
dystrybutor: oznacza osobę fizyczną lub prawną mającą siedzibę na terytorium Wspólnoty, w tym osobę prowadzącą handel detaliczny, która wyłącznie magazynuje oraz wprowadza do obrotu substancję w jej postaci własnej lub jako składnik mieszaniny, udostępniając ją stronom trzecim
Jak więc widać na powyższym przykładzie, niezależnie od naszej roli w łańcuchu dostaw (chyba, że jesteśmy konsumentami), spoczywał będzie na nas obowiązek dostarczenia Karty Charakterystyki.
Odpowiedzialność dostawcy spoza Unii Europejskiej
Jeżeli przyjrzymy się jeszcze raz dokładnie definicjom poszczególnych ról w łańcuchu dostaw z poprzedniego akapitu, to zobaczymy, że mają one jedną cechę wspólną. Wszystkie wskazuję, że musi to być osoba fizyczna lub prawna mająca siedzibę na terytorium Wspólnoty. Oznacza to, że obowiązek dostarczenia Karty Charakterystyki zawsze będzie spoczywał na podmiocie z Unii Europejskiej. Jeżeli nasz produkt kupujemy poza Unią (na przykład w Stanach Zjednoczonych, czy bliżej, w UK), to my jako Importer będziemy odpowiedzialni za przygotowanie i dostarczenie Karty Charakterystyki. Podmiot spoza Unii Europejskiej, w świetle naszych przepisów, nie ponosi za Kartę Charakterystyki żadnej odpowiedzialności.
Warto mieć tego świadomość, jeżeli decydujemy się na zakup towaru z kraju trzeciego, szczególnie, że na przykład w Stanach Zjednoczonych obowiązują odmienne od Unijnych regulacje dotyczące Kart Charakterystyki i dokument pochodzący od dostawcy z USA rzadko będzie wystarczający dla rynku unijnego. Dodatkowo w grę wchodzą najczęściej również kwestie poufności danych, które amerykańskie firmy niechętnie udostępniają swoim europejskim klientom (i trzeba pamiętać, że nie mają takiego obowiązku - nie istnieje bowiem żadne prawo, które wskazywałoby, że muszą takich informacji udzielić swojemu odbiorcy w Unii Europejskiej).
Używanie Karty Charakterystyki od dostawcy
W scenariuszu, kiedy nasz dostawca dostarczył nam Kartę Charakterystyki produktu, zgodnie z przytoczonym wcześniej fragmentem poradnika, moglibyśmy użyć jej do wypełnienia naszych obowiązków. Jak najbardziej jest to możliwe, o ile spełnione będzie kilka podstawowych założeń:
Jako dostawca nie modyfikujemy produktu w żaden sposób, który mógłby wpłynąć na treść Karty Charakterystyki
Nie zmieniamy opakowań produktu
Nie zmieniamy jego nazwy handlowej
Nie zmieniamy zastosowania produktu
Karta Charakterystyki została nam dostarczona w języku kraju, w którym chcemy sprzedawać nasze produkty (kwestia tłumaczeń Kart Charakterystyki to osobny temat)
Jesteśmy przekonani, że nasz dostawca dostarczył nam prawidłową i zgodną z przepisami Kartę Charakterystyki (warto zwrócić uwagę, że odpowiedzialność ponoszą wszystkie podmioty, na każdym etapie łańcucha dostaw)
Wiemy, że nasz dostawca nie będzie miał nic przeciwko jeżeli dodamy do Karty Charakterystyki swoje dane
Oczywiście dochodzą do tego jeszcze kwestie czysto biznesowe, na przykład:
Czy chcemy, aby nasz odbiorca znał dane naszego dostawcy – te będą bowiem widoczne w przygotowanej przez niego Karcie Charakterystyki
Czy nie byłoby lepiej posiadać Karty Charakterystyki opatrzonej własnym logotypem i z danymi naszej firmy?
Powyższe rozważania zwykle prowadzą do wniosku, że najskuteczniejszym i najbezpieczniejszym sposobem działania jest opracowanie własnej Karty Charakterystyki, zweryfikowanej i sprawdzonej przez doświadczony zespół specjalistów.